Als online facilitator virtueel met leerprocessen aan de slag!

Datum: 2011.09.21 | Categoriën: Algemeen, cursussen, Faciliteren, Uncategorized | Antwoord: 0

Begin november 2011 kun je met je eigen casus aan de slag om online leerprocessen in je eigen werkpraktijk / organisatie toe te passen.   Dit zal worden ondersteund met professionele begeleiding van Faciliteeronline.nl .    De leergang  ‘Sociale media voor leren en veranderen in organisaties’ wordt door Sibrenne Wagenaar, Simon Koolwijk en Joitske Hulsebosch in onderstaande video toegelicht met een aantal prikkelende voorbeelden hoe je online leerprocessen binnen of tussen organisaties kunt bevorderen.    Zie video:

Heb je interesse, lees meer over >>>> de  Leergang ‘Sociale media voor leren en veranderen in organisaties’  of download de brochure.

andere dienst

Zeven factoren voor een succesvolle online uitwisseling

Datum: 2011.09.07 | Categoriën: cursussen, Facilitator tips, Faciliteren, Uncategorized | Antwoord: 17

Met sociale media is het heel makkelijk om online iets te beginnen; bv. een LinkedIn groep te starten. Het verhaal van een deelnemer: “We hadden een geweldige dag en iedereen was enthousiast. Het idee werd geopperd dat we een Facebook groep konden openen zodat we online door konden gaan. Ik heb de groep geopend en iedereen uitgenodigd. Alleen, we hebben het nooit gehad over het doel van de online groep en niemand voelde zich verantwoordelijk voor de groep. Er gebeurde niets in de groep.”  Faciliteren van online uitwisseling is niet eenvoudig.  Wij zijn ervan overtuigd dat trainers en facilitatoren met veel face-to-face ervaring een streepje voor hebben. Echter, online faciliteren is niet hetzelfde als face-to-face faciliteren.

De rol van de online facilitator

De aanwezigheid van een online facilitator (ook wel ‘moderator’ genoemd) is essentieel om het meeste uit de groep te krijgen en het proces te bewaken. De begeleider is degene die de groepsleiders en de deelnemers alert houdt. In het geval een discussie tot stilstand komt, of als een van de probleemeigenaren niet reageert, speelt de facilitator de rol van ‘informele animator’, die groepsleden individueel aanspreekt om te checken wat hij of zij stil houdt.  Meestal gebeurt dit door een e-mail of een informeel telefoontje of chat. Het bouwen aan relaties is één van de bekwaamheden van de online facilitator. De begeleider stimuleert ook de deelnemers om te reageren op discussies door mensen op hun specialiteit of expertise aan te spreken. Ervaring in groepsdynamiek en het observeren en herkennen van patronen in interactie biedt ook een meerwaarde. Het samenvatten van discussies, het erkennen van de gevoelens van mensen en deze koppelen aan de doelstellingen van een online bijeenkomst zijn andere belangrijke taken voor de online facilitator.  Hier zitten veel paralellen in met face-to-face faciliteren.

Het verschil zit oa. in de drempel om weg te lopen/klikken die online hoger is, de focus op de inhoud versus focus op groepsdynamiek, de mate waarin je aandacht moet besteden aan duidelijkheid van communicatie. De grootste uitdaging is het omgaan met de non-verbale uittingen van deelnemers.  Omdat face-to-face contact ontbreekt,  richt de online facilitator zich op het lezen van berichten en woorden waar emoties uit te destilleren zijn. Bij teleconferentie gesprekken zal  de online facilitator letten op de intonaties van stemmen en hoe mensen op elkaar reageren.   Passie en kennis over het gebruik van sociale media is een belangrijke vereiste bij het opzetten van een online discussie proces. Inzicht in de ‘voordelen’ en de ‘valkuilen’ van de e-tools  zijn belangrijk om de klant van dienst te zijn bij de opzet van een online uitwisseling.

Succesfactoren

Er zijn zeven factoren, die bijdragen aan een succesvolle virtuele uitwisseling bij kleinschalige groepen.  Op basis van vele jaren ervaring met online uitwisseling  komen we tot een lijst van 7 belangrijke factoren, die aan het succes van een succesvolle online uitwisseling bijdragen. De presentie van een online moderator (deze rol kun je ook facilitator of procesbegeleider of leider noemen) is essentieel om het meeste uit de groep te krijgen en het proces gaande te houden.

Zeven succesfactoren

1.  Mensen zijn gemotiveerd om te leren en tijd te investeren: Mensen hebben een vraag of onderwerp in te brengen, wat ze emotioneel raakt of ‘s nachts wakker houdt, waar ze mee worstelen. Ze zijn gemotiveerd om te leren. Mensen voelen zich geïsoleerd en zijn op zoek naar gelijken of collega’s met wie ze zich veilig voelen in het delen van gedachten en gevoelens. Mensen zien de meerwaarde van deelname in als zijnde de moeite waard in investering van hun tijd. Een beloning aan het eind is stimulerend. Bijvoorbeeld deelname aan een face-to-face conferentie, een publicatie in een belangrijk tijdschrift, een uitgebreid netwerk, nieuwe kennis, tips of trucs voor het werk.

2.  Het onderwerp is van belang voor de organisatie: Leiders of managers hebben interesse in het leerproces. Zij zorgen voor ruimte voor online deelname. Een voorbereidingsbijeenkomst met de belangrijkste leidinggevenden en  ‘ambassadeurs van sociale media’ bij de voorbereidingen kan daarbij helpen

3. Deelnemers kunnen makkelijk omgaan met de tools of willen dit leren: De keuze voor tools waar veel mensen al mee bekend zijn heeft veel voordelen. Het is essentieel dat meer dan 80 – 90 % van de deelnemers zich comfortabel voelt met de e-tools die worden toegepast.  Als een kritieke groep afhaakt in de discussies gaat de meerwaarde in veel gevallen verloren. Ervaring leert dat als de motivatie (1) groot genoeg is, mensen ook bereid zijn het omgaan met nieuwe tools te leren. In dit geval moet er een goede helpdesk zijn.

4. De facilitator heeft voldoende tool-kennis en ervaring: begeleider heeft voldoende technische kennis over de te gebruiken sociale media, zodat deze daarmee in staat is hier optimaal gebruik van te maken, en anderen op te leiden en te begeleiden bij het proces.

5.  Investeren in persoonlijke relaties en vertrouwen: ook online zijn relaties en emoties belangrijk. Het is handig als iemand uit het facilitator team een persoonlijke relatie heeft of opbouwt. Deze persoonlijke contacten zijn essentieel in het helpen van passieve deelnemers om actief te worden in een later stadium van de online uitwisseling. Door groepswerk kunnen deelnemers online persoonlijke relaties opbouwen;

6. Er is duidelijkheid over doel, ritme en timing: De timing en het doel van een online evenement is belangrijk. Een online evenement negen maanden voorafgaande aan een face-to-face bijeenkomst genereert geen hoge deelname. Het creëren van een online discussie twee tot vier weken voor een bijeenkomst heeft meer kans om succesvol te zijn in het genereren van momentum. Een eendaagse brainstorm kan soms succesvoller zijn dan 4 weken brainstormen. Bij een continue uitwisseling helpt het een ritme te creëren, zoals bijvoorbeeld een maandelijkse teleconferentie.

7. Er wordt feedback verzameld en bijgestuurd. Online kun je geen non-verbale signalen lezen. Daarom moet je nog regelmatiger momenten van evaluatie inbouwen in het proces, zoals korte polls. Deelnemers hebben zo de mogelijkheid om feedback te geven wat werkt en wat in het proces verbeterd kan worden. Deze momenten van terugkoppeling vergroten de betrokkenheid en het eigenaarschap in het proces;

Slot

Online faciliteren is niet eenvoudig,  maar zeker een uitdaging om je in te bekwamen. Niet alleen zijn specifieke competenties van een face-to-face facilitator vereist, maar ook virtuele vaardigheden zijn een nieuwe eis van de ‘moderne facilitator’.   Hun gereedschapskist omvat sociale en technische vaardigheden,  evenals het vermogen om de groep te betrekken op een virtuele reis. Een online facilitator blinkt uit in multi-tasking.  Online faciliteren is inderdaad een kunst!

Voor meer literatuur over online faciliteren lees  ‘En Nu Online – Joitske Hulsebosch en Sibrenne Wagenaar,  pagina 177 – 258‘   en  ‘Facilitation Online  - Stephen Thorpe’

andere dienst

Faciliteren op Twitter

Datum: 2011.09.05 | Categoriën: Uncategorized | Antwoord: 0

Op 23 september geven Simon Koolwijk en ikzelf een workshop ‘faciliteren op twitter’. Veel mensen weten ondertussen wel wat twitter is (of ongeveer). Omdat het een spontaan en snel medium is wordt het niet zo snel gezien als een middel waarmee je kunt faciliteren. Toch kun je heel veel doen met twitter!

Denk hierbij aan het faciliteren van twitter chats, het maken van twitterlijsten die publiek zijn rondom bepaalde thema’s of het cureren van een ‘hashtag’. Is dit allemaal abacadabra en ben je nieuwsgierig wat dit allemaal is? Kom dan naar onze workshop op de conferentie ‘faciliteren als tweede beroep‘, in Soesterberg op vrijdag 23 september. Je kunt er nog veel meer workshops doen, allemaal rondom het thema faciliteren, zoals buiten faciliteren. Hieronder een filmpje waarin we onze workshop aankondigen, deze staat ook op de site van de conferentie zelf.

andere dienst

Hoe verandert internet jouw manier van denken en leren?

Datum: 2011.08.17 | Categoriën: social media | Antwoord: 1

Ik ging een keer met een buurvrouw mee de hond uitlaten (ik heb zelf geen hond). Ik was verbaasd over de hele nieuwe wereld die ik leerde kennen in mijn eigen wijk. Een hele groep van hondenbezitters die elkaar kennen, speciale veldjes die wel of niet handig zijn, honden die elkaar wel of niet mogen. Ik geniet altijd van zo’n nieuwe ervaring, alhoewel het niet altijd direct een inzicht oplevert. Vandaar dat ik het ook geweldig vind dat je via sociale media een kijkje in veel andere werelden kunt nemen. Internet geeft mij zeker een blik op nieuwe werelden, zo ben ik veel meer in contact met jongere mensen dan ik anders geweest zou zijn. Ook volg ik veel mensen uit de marketing hoek. Een discipline waar ik nogal wat vooroordelen over had (gladde snelle jongens) maar nu meer waardering voor heb. Nog wat voorbeelden:

• Via facebook ben ik weer in contact met de directeur van een organisatie in Ghana waar ik in 2000-2002 organisatie advies aan heb gegeven. Heel mooi om te horen hoe hij er nu op terugkijkt en hoe het gaat.
• Via skype heb ik af en toe contact met iemand een vriendin uit Kenya die in Delft studeert. Gewoon hallo zeggen, ik weet dat ze altijd laat studeert en dan online is via skype.
• Ook via facebook zag ik door status updates dat de ramadan was begonnen. Zo kon ik moslim bekenden even laten weten dat ik meedenk.
• Via een online community van non-profit professionals las ik dat hoe iemand Wordle gebruikte als introductieoefening. Die oefening heb ik ook al twee keer gebruikt in een workshop.

Het is veel makkelijker om van veel op de hoogte te zijn. De ene keer is het direct nuttig, maar vaak ook niet.

Ik heb in de vakantie het boek ‘Hoe verandert internet je manier van denken?’ gelezen. Deze vraag is aan 151 mensen voorgelegd en ze antwoorden allemaal in 2-3 pagina’s. Grappig om te zien dat het 151 andere antwoorden zijn! Dus ook niet makkelijk samen te vatten, maar wel heel inspirerend en veel herkenbaars. Een aantal mensen zegt eigenlijk dat internet niet hun manier van denken verandert, de meesten wel. Veel noemen het feit dat ze al tijdens het schrijven van het stukje verschillende dingen op internet hebben opgezocht en gelezen, en zo tot andere conclusies komen. Ze zegt Paul Bloom: ‘Ik besef door internet hoe aardig mensen kunnen zijn’, waarbij onbekenden hun tijd en kennis vrij weggeven. Haim Harari is een natuurkundige en ziet 3 grote veranderingen:

• Berichten worden steeds korter, het gaat steeds meer om oneliners (met het gevaar van misleiding!)

• Feiten zijn op internet beschikbaar, dus daar hoeven we minder over te denken. Denken gaat om feiten kennen, verbanden leggen, nieuwe ideeëen, hoofd en bijzaken onderschuiden, analyse, etc. Omdat feiten nu op internet beschikbaar zijn hoeven we daar minder aandacht aan te besteden. (wel met de waarschuwing dat je feit en pseudofeit uit elkaar moet houden op internet)

• Het proces van leren en onderwijzen verandert diepgaand door alle mogelijkheden en gevaren van internet. Lessen van de grootste leraren ter wereld zijn beschikbaar, we hoeven minder feiten te kennen want altijd op te zoeken. Dit leidt tot een andere patroon van kennis, inzicht ontwikkelen en denken bij mensen. Dit is volgens hem nog onvoldoende doorgedrongen tot de onderwijs wereld. En volgens mij heeft het ook nog niet tot diepgaande veranderingen geleid in de trainings/opleidingswereld.

Zelf is mijn manier van leren heel erg veranderd door internet en met name sociale media. Ik volg veel andere professionals, wat ze denken, doen, mee bezig zijn. Ik word er veel creatiever van. Ik ben ook wel een verzamelaar van informatie. Het gevaar is dat je niet genoeg tijd neemt om de informatie ook te plaatsen en er iets mee te doen, iets wat ook veel schrijvers in het boek noemen. Judith Rich Harris vergelijkt internet zelfs met een fles ketchup. Eerst kwam er te weinig uit, en nu een veel te grote klodder. Ik moet zelf ook uitkijken dat ik niet veel te veel informatie tot me neem en het dan niet meer verwerk, en het dus geen invloed heeft op mijn eigen professionele praktijk. Het komt voor dat mensen iets retweeten wat ze via mij gevonden hebben en dat ik het al weer vergeten ben! Ik kom zoveel mooie tools tegen, die ik niet allemaal uit kan proberen. Een mooie term van Brian Knutson (uit dit boek) is ‘survival of the focused’. Hij observeert dat sommigen als internetvaarder vooruit stomen, terwijl anderen hulpeloos rond laveren, terwijl hun aandacht wordt meegesleurd in een maalstroom.

Goed gebruik maken van de goede kanten van de nieuwe mogelijkheden van leren en veranderen via internet en tegelijkertijd over de valkuilen heenstappen is de uitdaging van sociale media (en breder: internet). Voor mij is dat meer op kwaliteit richten en toepassen van nieuwe ideeën, zorgen dat het niet een brij van informatie is, maar dat het invloed heeft op je eigen professionele praktijk.

Na het lezen van de 151 verhalen weet ik wel heel goed dat er geen eenduidig antwoord is op hoe internet denken en leren verandert. Maar ik ben wel benieuwd naar jouw ervaringen. Waar ben jij enthousiast over en wat zijn jouw valkuilen?

andere dienst

Virtueel lerend en faciliterend de herfst van 2011 in!

Datum: 2011.07.15 | Categoriën: cursussen, Faciliteren, social media | Antwoord: 0

Vanaf eind September 2011 biedt Faciliteeronline.nl een nieuw en verleidelijk aanbod op het gebied van ‘Online leren en faciliteren voor leerprocessen en veranderingstrajecten’. Wij bieden diverse ‘online en face-to-face bijeenkomsten’, die zowel kort- als langlopend zijn.
Wil je proeven en bewust worden, wat er zoal mogelijk is met online leren en faciliteren en wil je met kortlopende bijeenkomsten beginnen, dan bieden we:

 
1. Workshop ‘Sociale media voor facilitatoren’ – 30 september, 2011 in Seats2Meat, UtrechtTijdens deze 4 uur durende workshop maak je kennis hoe ‘sociale media’ voor leer- en organisatieprocessen in te zetten en krijg je inzicht welke vaardigheden voor een online facilitator nodig zijn om dit te begeleiden. Prijs € 195,- (excl. BTW). Lees meer >>> ‘Sociale media voor facilitatoren’

2. Webinars met internationale experts
Tussen 15 december 2011 en 24 mei 2012 zullen vier webinars worden georganiseerd met een aantal internationale experts op het gebied van online leren en faciliteren. Tijdens deze webinars zul je bijgepraat worden over de nieuwste ontwikkelingen en trends op het gebied van online uitwisseling door o.a. experts zoals Jane Hart en Nancy White. Prijs € 45,- (excl. BTW) per webinar. Lees meer>>> Webinars met internationale experts.

3. Inspiratiesessies
Tussen december 2011 en maart 2012 gaan we twee inspiratiesessies organiseren. De thema’s zullen later dit najaar worden vastgesteld. Rode draad is ‘online leren en faciliteren’. Lees meer >>>> Inspiratiesessies.

Wil je meer verdieping en wil je concreet aan de slag met het opzetten van een online leerproces en veranderingstraject, dan bieden we vanaf’eind Oktober 2011 aan:

4. Leergang ‘Sociale Media voor Leren en Veranderen in Organisaties’
De leergang is een krachtig leertraject van 8 maanden gericht op het opzetten en inrichten van online leerprocessen en het leren en verbeteren van online facilitator vaardigheden. Tijdens de leergang wordt er gewerkt aan eigen casuïstiek. Deelnemers zullen veel ervaringskennis op doen. Prijs € 1.995,- (exclusief BTW)

Lees meer>>> Leergang ‘Sociale Media voor Leren en Veranderren in Organisaties’.

Wil je je alvast oriënteren op het gebied van het ontwikkelen van professionele compenties in het omgaan en toepassen van sociale media lees het boek ‘En Nu Online – auteurs Sibrenne Wagenaar en Joitske Hulsebosch of lees de blogartikelen op onze website: http://faciliteeronline.nl/

We verheugen ons met jullie kennis te maken en jullie verder te ondersteunen met je eigen persoonlijke ontwikkeling als ‘online facilitator’ of ‘leer- of veranderingstraject ontwerper’.

andere dienst

Op zoek naar cases over leren en organiseren met sociale media

Datum: 2011.07.01 | Categoriën: social media | Antwoord: 1

We zijn een aantal keren bij elkaar gekomen met een groep professionals die geïntrigeerd zijn door leerprocessen en veranderingen met sociale media, zowel in organisaties, netwerken als in het onderwijs. Hier vind je de publieke twitter lijst. Het is nogal een informele en groeiende groep. Af en toe hebben we een ‘virtueel bezoek’ waarin een eigen case centraal staat. Het idee werd geboren hier meer mee te doen en de cases te verzamelen in een caseboek. 6 oktober gaan we in een dag een caseboek in elkaar draaien met 0 budget en daarna gratis beschikbaar maken.

Welke cases vinden we waardevol om op te nemen in ons boek?

We willen een toolboek maken waar cases in zijn uitgewerkt die: (a) een leer- of veranderingsproces beschrijven en (b) waarin sociale media zijn gebruikt om deze processen te ondersteunen. Een case kan een klein of groot proces beschrijven. Een experimenteel, innovatief, gedegen, herhaald proces. Een case kan gaan over een formeel (curriculum-driven) leertraject waarin sociale media gebruikt wordt, een geheel open source traject dat alleen via sociale media is ingericht, of een community aanpak waarin informeel leren hoog in het vaandel staat. En hier zijn natuurlijk nog heel veel varianten op te bedenken!

Vraag aan jou – deadline 31 juli 2011

• Wil je misschien meedoen met het maken van het caseboek op 6 oktober? Dan moet je voor 6 oktober met iemand aan een casebeschrijving werken en de dag zelf mee doen. Je leert veel rondom leren en veranderen met sociale media en je naam komt natuurlijk in het caseboek.
• Heb je misschien een leuke case voor het caseboek? We kunnen ook een interview plannen om de case te beschrijven. Dit kost misschien een uurtje (of anderhalf).

In beide gevallen kun je een reactie achterlaten in het commentaar op deze blogpost of een mailtje sturen naar Joitske (joitske@gmail.com). Wij zijn benieuwd of we zo nog meer cases kunnen verzamelen!

andere dienst

De amfibie facilitator

Datum: 2011.06.09 | Categoriën: Algemeen, Faciliteren | Antwoord: 0

In New York hebben we de duckboat genomen. Dit is een bus die zo het water inrijdt. Dan kun je door de stad rijden, maar krijgt ook een mooi uitzicht vanaf de boot (dit deden we natuurlijk voor de kinderen, zouden we zelf nooit doen zo’n toeristisch uitstapje . Een amfibie voertuig wat het beste uit water en land haalt.

Ik heb het wel eens over online faciliteren (en dit blog heet zelfs zo), maar ik heb het idee dat er maar weinig mensen zich online facilitator noemen. Beetje vreemde naam ook wel, als een soort potvis. Vaak als je online kunt faciliteren kun je ook face-to-face faciliteren, veel van de overwegingen en interventies zijn vergelijkbaar, net als de vaardigheden.

Een betere naam is wellicht de amfibie facilitator, die online en face-to-face kan faciliteren. De naam amfibie is afgeleid van het Griekse Amphi-bios, wat “dubbel-levend” betekent. Dit verwijst naar de levenswijze van amfibieën: ze kunnen zowel in het water als op het land overleven. Amfibieën zijn waarschijnlijk ontstaan uit vissen, die (zie de evolutie van de amfibie). Hieronder de ichthyostega, een overgangsvorm, later kwam er een grotere diversiteit in amfibieën, zoals kikkers en salamanders. Kieuwen werden longen, vinnen werden poten. Het is moeilijk te verklaren waarom, misschien minder water of minder voedsel in het water? Of waren het gewoon innovatie-beluste vissen?

Maar nu naar de facilitator/procesbegeleider.  Een ambifie facilitator kan zowel online als face-to-face faciliteren. In de meeste gevallen zal hij/zij van face-to-face (water) naar online ontwikkelen (land). Een echte ambifie zoekt het beste in beide werelden. Moet kieuwen hebben (face-to-face communicatievaardigheden en werkvormen) maar ook longen (online handig met tools, gevoel voor verschillende media). En dan kiezen wat het beste is in een bepaalde situatie. De overgang van vis naar amfibie heeft tijd gekost, en dat zal bij de amfibie facilitator ook zo zijn..

Ben jij al amfibie of voel je je meer zo’n paars overgangsbeest?

andere dienst

De online versus de face-to-face facilitator

Datum: 2011.05.22 | Categoriën: Facilitator tips, Faciliteren, social media, Uncategorized | Antwoord: 0

Als je een effectieve facilitator in face-to-face bijeenkomsten bent, betekent het ook dat je een goede online facilitator bent? Online facilitatie vereist een andere manier van denken, handelen en communicatie. Je mist de gezichtsuitdrukkingen. Lichaamstaal en non-verbale interacties tussen mensen zijn afwezig. De online facilitator kijkt vanuit een ander perspectief naar groepsparticipatie. ‘Door het lezen van zinnen en opmerkingen in discussies, heb je een zesde zintuig ontwikkeld om emoties van deelnemers te herkennen’, vertelt Sibrenne Wagenaar. ‘Als er iets cruciaals speelt, probeer je op het juiste moment door te vragen’.

De ‘Facilitator en sociale media‘ was het centrale thema van een workshop, die werd georganiseerd door de International Association of Facilitators – Benelux op 19 mei 2011 in Seats2Meat te Utrecht. De twee auteurs van het boek ‘En_Nu_Online‘, Sibrenne Wagenaar en Joitske Hulsebosch deelden hun ervaringen over hoe de hedendaagse facilitator sociale media kan integreren in (leer)processen. ‘Hoe de rol van de online facilitator in te vullen?’ was een van de belangrijkste onderwerpen tijdens deze workshop.

Zie video: Foto impressies workshop ‘Facilitator en sociale media’

‘Vijftig procent van een online facilitators’ communicatie is buiten een virtuele discussie ‘, zegt Sibrenne Wagenaar. ‘Wanneer een online discussie plaats vindt, heeft de facilitator regelmatig contact met individuele deelnemers. Bijvoorbeeld: Je hebt een chat gesprek via de skype, hoe het met iemand gaat, als hij net is teruggekomen van een twee weekse reis en stil in een discussie is geweest. Of je benadert iemand op zijn expertise, als je weet dat hij in de afgelopen week een interessante workshop heeft bijgewoond en enthousiast is of hij daar informatie over wil delen. Een online facilitator is voortdurend bezig individuen uit de groep te betrekken en te activeren om daarmee het groepsproces te optimaliseren.’

‘Een online facilitator is de sleutel persoon die het proces gaande houdt’, vertelt Joitske Hulsebosch. ‘Hij moet niet alleen weten over groepsdynamiek, maar ook kennis en vaardigheden hebben met sociale media. De literatuur (Jane Hart) onderscheidt drie modellen over hoe social media in leertrajecten kunnen worden ingepast’;

1. Wrap Around Model; Bij deze wordt sociale media gebruikt voor, tussen en na de face-to-face bijeenkomsten. Bijvoorbeeld er wordt een gezamenlijk blog gebruikt voor het verzamelen van de verwachtingen voor een workshop of deelnemers introduceren zich aan elkaar.

2. Geïntegreerd model: De primaire focus van het leerproces is de inhoud. Een online community platform functioneert als een ontmoetingsplaats, waar informatie, bronmateriaal en discussies worden gedeeld. Tussen de face-to-face bijeenkomsten en online discussies, maken mensen gebruik van het platform voor het doen van specifieke taken en opdrachten. Toepassingen zoals Blackboard, Moodle of wiki platforms worden regelmatig gebruikt bij een dergelijk model.

3. Samenwerking model: Sociaal leren en samenwerking vormen de basis van dit leerproces. Inhoud en nieuwe kennis wordt gecreëerd door de deelnemers. Brainstormen, co-creatie en intensieve samenwerking karakteriseren de groepssamenwerking. Gereedschappen zoals Google doc’s, wiki, discussiegroepen en skype worden toegepast in dit model.

‘Het faciliteren van een online discussiegroep duurt gemiddeld een halve dag per week’, zegt Joitske Hulsebosch.
Andere rollen van een online facilitator zijn:
• Discussies samenvatten
• Deelnemers om regelmatig feedback over het verloop van het proces te vragen (monitoring & evaluatie)
• Deelnemers helpen bij de voorbereiding van de belangrijke vragen, onderwerpen of case studies en opzetten van het (online) proces
• Begeleiding van de opzet van de organisatie en creatie van eigenaarschap in de groep
• Creëren van een veilige sfeer door het handhaven van de gedragsregels
• Bewaken van het ritme en de tijdspanne van de discussies
• Sfeer en energie in de groep houden door het prikkelen van fun en energizers
• Zorg dragen dat de technische functionaliteiten werken en dat aan de randvoorwaarden zijn voldaan.

‘Natuurlijk zijn er veel overeenkomsten met een face-to-face facilitator‘, zegt Joitske Hulsebosch. ‘Uiteindelijk gaat het om het opbouwen van relaties en vertrouwen! ‘

Meer informatie over de publicatie ‘En_Nu_Online‘ kun je lezen het blog van Simon Koolwijk. Meer over Joitske’s en Sibrenne’s diensten over online faciliteren kun je lezen op ‘Online Faciliteren en Meer’.

IAF-Benelux organiseert haar jaarlijkse conferentie op 23 september 2011 in Kontakt der Kontinenten te Soesterberg. Het hoofdthema van de conferentie is ‘Faciliteren ALS {2e} Beroep. Mensen kunnen zich registreren via de website van IAF-Benelux en ‘Faciliteren als {2e} Beroep‘.

andere dienst

Hoe kun je leerprocessen faciliteren met sociale media?

Datum: 2011.05.10 | Categoriën: Faciliteren, social media, trainers | Antwoord: 22

Dit is een blogpost geschreven in voorbereiding op de middag op 19 mei georganiseerd door het IAF over het inzetten van sociale media door facilitatoren. Deelnemers worden gevraagd dit alvast door te lezen en graag te reageren door een reactie te plaatsen onderaan deze blogpost. Dan weten we al wat van jullie interesses en kunnen we ons daar beter tegen wapenen

We komen steeds meer trainers en facilitators tegen die tot nu toe vooral face-to-face werken en nu wel meer gebruik willen gaan maken van van sociale media om ook online uit te wisselen, vanuit de gedachte dat het een waardevolle aanvullende ondersteuning kan zijn voor de kwaliteit van het leerproces. Er zijn verschillende manieren waarop je sociale media in kunt zetten. Een model dat 3 verschillende manieren onderscheidt en daarmee richting geeft aan de vraag hoe je sociale media kunt gebruiken in e-learningtrajecten is ontwikkeld door Jane Hart:

Dit model zou je ook kunnen gebruiken om na te denken over de rol van sociale media in face-to-face leertrajecten.

(1) Wrap-around model: sociale aspecten van leren worden toegevoegd als extra element om trainer- en peer support te organiseren. Een voorbeeld is gebruik van Yammer of Twitter zodat deelnemers ook tussen f2f bijeenkomsten door contact kunnen hebben en uit kunnen wisselen over praktijkervaringen en vraagstukken gerelateerd aan de inhoud van het leertraject.

(2) Integrated model: sociale aspecten van leren zijn geïntegreerd met de inhoud. De primaire focus van het leertraject blijft de inhoud, maar sociale media zijn een integraal onderdeel van de cursus. Zo kun je gebruik maken van een online community omgeving (e.g. Ning of een LinkedIn groep) waarmee je het leertraject online begint, tussen bijeenkomsten door gebruikt om aan specifieke opdrachten te werken en na de laatste f2f bijeenkomst kan het dienen als basis voor online coaching.

(3) Collaboration model: sociaal leren en samenwerken vormen de basis van het leertraject. De inhoud wordt gemaakt in co-creatie met de deelnemers. Bij dit model maak je wellicht gebruik van een combinatie van sociale media die elkaar in het gebruik goed aanvullen: deelnemers vormen een Yammer-netwerk voor onderling contact, gebruiken Scrumble om online te brainstormen, werken met google.docs of een wiki om inhoudelijke ideeen verder uit te werken en gebruiken een unieke hashtag in Delicious om een collectief internetgeheugen met elkaar op te bouwen. Dit lijkt meer op een leernetwerk. De inhoud komt vanuit de groep.

Zoals je ziet nemen sociale media van wrap-around naar collaboration model een steeds centralere rol in. Jane Hart waarschuwt bij het eerste model dat je dit met zorgvuldigheid moet gebruiken. Je moet een goede reden hebben om social learning toe te voegen, anders is het heel moeilijk om een ‘wrap around model’ werkbaar te maken. De kracht van het tweede model zit in een goede integratie van online en f2f leren. Zo pleiten wij ervoor om al bij het ontwerp van een leertraject beide vormen van leren mee te nemen en even sterk te ontwerpen, in te richten en te plannen. Zodanig dat online en f2f leren elkaar versterken. Zoek naar de juiste verbinding tussen online en face-to-face leren om de kracht van verschillende media te benutten. In het derde model vormen sociale media de basis van het leertraject en wordt deelname

Belangrijk om je te realiseren is ook dat de inzet van sociale media uitgaat van een ander perspectief op leren, gericht op co-creatie en openheid en hiermee makkelijk(-er?) aansluit bij een sociaal-constructivistische visie op leren waarbij uitgegaan wordt van zelfsturing door deelnemers en het belang van interactie en conversaties tussen deelnemers. Sociale media stimuleren netwerken, uitwisselen van ideeën en ervaringen, samenwerken en sluiten daarom goed aan bij deze visie. Dit maakt ook dat je rol als trainer anders is bij wrap-around en integrated model dan bij het community model. Bij dit derde model ben je eerder een ‘tutor as an equal member of the learning group’, je helpt bij het creeëren van een krachtige leeromgeving. Dit neemt niet weg dat je sociale media ook bij trajecten ontworpen vanuit een andere leervisie in kunt zetten. Een andere indeling die sterk lijkt deze indeling van Jane Hart is van Dave Wilkins. Hij onderscheidt het embedded model, wrapped model en community model. Zijn blogpost hierover is de moeite waard om eens te lezen. Het model van Jane Hart kan je helpen na te denken over de rol van sociale media in jouw eigen leertraject en het maken van keuzes daarin als facilitator, procesbegeleider of trainer. Hoe centraal staan sociale media en online conversaties?

We zien een grote verscheidenheid aan leerinterventies waarbij sociale media een belangrijke rol kunnen spelen. We maken zelf een onderscheid tussen kleinschalige en grootschalige activiteiten en een verschil tussen eenmalige leerinterventies of langdurende trajecten om deze interventies in te delen. Bij een kort traject maak je andere afwegingen dan bij een langlopend traject of netwerk, zo kun je investeren in het leren werken met een wiki in een netwerk, maar zul je dit niet zo snel doen voor een eendaagse workshop. Hiermee komen we tot het volgende schema met een aantal mogelijke leerinterventies die je kunt faciliteren met behulp van sociale media. Op de horizontale as vind je helemaal links leeractiviteiten bedoeld voor een kleine groep deelnemers (e.g. een training met 12 personen), en rechts de grootschalige activiteiten (denk aan een conferentie met 80 mensen). Verticaal maken we onderscheid tussen eenmalige leeractiviteiten (een 1-daagse workshop, training of conferentie) en langer lopende leerprocessen, zoals een leertraject van een jaar of een leernetwerk.

Het type leerinterventie heeft invloed op hoe je sociale media in gaan zetten, al kun je daarin nog heel creatief zijn en is er geen eenduidige handleiding voor te maken. Een aantal voorbeelden:

• Online kennismaking: Je faciliteert een training over breinleren en je wilt deelnemers al vantevoren betrekken bij het onderwerp. Door een online onderzoekje, een blogpost met daarbij de vraag aan deelnemers om hun vragen en verwachtingen te delen of je nodigt deelnemers uit te twitteren over hun ervaringen ten aanzien van breinleren, gebruikmakend van een voor deze groep unieke hashtag.
• Conferentie2.0: Je bent betrokken bij een grootschalig  congres over leidinggeven en wil social media gebruiken om gedurende het congres een soort ‘backchannel’ in te richten. Middels Twitter en een twitterfountain die gedurende de dag voor iedereen zichtbaar is. Ook maak je gedurende de dag een aantal filmpjes die je beschikbaar maakt voor de mensen die niet konden komen of niet bij die workshop konden zijn.
• Online follow-up: Je gelooft sterk in het principe van herhaling om iets dat je nieuw hebt geleerd te laten beklijven. Deelnemers stuur je na afloop van de training nog regelmatig een smsje met daarin een vraag of reminder. Of je nodigt ze uit om op twitter in contact te blijven.
• Web-conferenties: Je werkt binnen een multinational en je wilt graag iets organiseren over het onderwerp ‘projectmatig werken’. Er is geen budget om voor dit onderwerp een grote internationale conferentie te organiseren. In plaats daarvan besluit je een web-conferentie van 2 dagen te organiseren. Je begint en eindigt met een open chat sessie en organiseert gedurende de twee dagen verschillende workshops van 1-1,5 uur met gastsprekers van binnen en buiten de organisatie.
• Online follow-up: Je faciliteert een workshop bij een kinderopvangorganisatie over het gebruik van sociale media in het contact met ouders. In de workshop maak je een start met Yammer, om zo de discussie voort te kunnen zetten na de sessie.
• Hybride leertraject: Je werkt langere tijd met een groep projectmanagers en hebt een online leerplatform (Ning, Moodle, ELGG) ingericht om het leren tussen bijeenkomsten door ook te ondersteunen. Inhoudelijk experts kunnen hier een rol hebben, deelnemers werken online aan producten en geven elkaar feedback, er lopen discussies die gaan over toepassing van nieuwe informatie in eigen werkpraktijk.
• E-coaching: Je hebt enige tijd met een groep trainees gewerkt en de f2f ontmoetingen zijn afgelopen. Elke trainee gaat weer naar zijn eigen werkplek en jij begeleidt ze middels e-coaching bij het toepassen van het geleerde in de praktijk. Hiertoe gebruik je Skype, email en google.docs.
• Online leernetwerk: Je wilt mensen ondersteunen bij het leren schrijven van goede blogposts. Hiertoe heb je een online handboek geschreven waar deelnemers 31 dagen mee kunnen werken. Parallel daaraan heb je een community ingericht waar gebruikers van dit handboek elkaar kunnen ontmoeten, elkaar feedback geven op geschreven blogpost en tips krijgen van jou als trainer. Daarnaast stuur je ze elke maandag een lijst met inspirerende blogpost onderwerpen en de vraag om specifiek op 2 blogposts van andere deelnemers feedback te geven.
• Blogkermis: Je wilt als organisatie het denken over het gebruik van sociale media door non-profit organisaties stimuleren terwijl de meeste contacten al wel een weblog hebben. Je nodigt ze uit iedere maand over een inspirerende vraag te bloggen en maakt de resultaten beschikbaar via Twitter en je eigen weblog.
• Online community: Over de hele wereld zijn beleidsmakers, onderzoekers en praktijkmensen bezig met een nieuwe benadering voor bosregeneratie. Je gebruikt Ning en Twitter om een online community te laten uitwisselen om zo innovatie te stimuleren, maar ook stuur je iemand naar een conferentie om daarover te bloggen. Zo maak je de informatie uit de conferentie toegankelijk voor de online community.

Zo, dat staat er.  Het helpt ons om ons voor te bereiden en alvast zin te krijgen in de workshop. We hopen dat we jullie hier alvast mee aan het denken zetten, en dat we er 19 mei verder over door kunnen praten. Voor nu zijn we wel benieuwd naar jullie verwachtingen voor 19 mei. Heb je een traject waarbij je het gevoel hebt dat sociale media daarin van toegevoegde waarde zou kunnen zijn? Helpen deze schema’s en voorbeelden om hierover na te denken? Welke vragen zou je 19 mei in ieder geval beantwoord willen zien?

andere dienst

IAF-Benelux bijeenkomst; Wat kun je met sociale media als facilitator? 19 mei, 2011 te Utrecht

Datum: 2011.04.20 | Categoriën: Algemeen, Faciliteren, social media | Antwoord: 4

Sociale media zijn bezig ons dagelijks leven te veroveren. Het gebruik van Facebook, Linkedin, Twitter, Hyves, discussiegroepen, Skype, Youtube en nog vele andere sociale media zijn inmiddels voor velen onderdeel van het dagelijks leven geworden. Veelal worden ze privé gebruikt, maar je kunt ze ook gebruiken als trainer of procesbegeleider. In hoeverre maken sociale media al onderdeel uit van je facilitator toolkit?
IAF Benelux gelooft er in dat we als facilitators sociale media goed kunnen inzetten ter ondersteuning van ons werk. We nodigen je uit om op donderdagmiddag 19 mei, 2011 deel te nemen aan de bijeenkomst ‘Wat kun je met sociale media als facilitator?’. De bijeenkomst vindt plaats op 19 mei, 2011 van 13.00 – 17.00 uur in Seats2Meat te Utrecht.

Begeleiders
Joitske Hulsebosch en Sibrenne Wagenaar verzorgen deze middag met ondersteuning van Simon Koolwijk. Joitske en Sibrenne zijn de auteurs van het boek ‘En nu online ….. – sociale media voor professionals, organisaties en facilitatoren’. Beiden zijn gespecialiseerd in het opleiden en begeleiden van facilitators in het toepassen van sociale media in hun werkprocessen. Simon werd door beiden geinspireerd sociale media tools toe te passen bij het faciliteren van E-conferenties en E-leertrajecten. Zie link E-Conferentie!? Technologie voor het goede!

Wat kun je van deze middag verwachten?
We zullen je informeren over ontwikkelingen op het gebied van sociale media en de invloed die dit heeft op de manier waarop leren in organisaties vorm krijgt. De bijeenkomst heeft een sterk experimenteer karakter en er is volop ruimte om te oefenen met een aantal sociale media tools. We sluiten de middag af met een praktische vertaling van het geleerde naar de eigen praktijk. Gedurende de middag maken we gebruik van het boek ‘En nu online…’.

Aan het eind van deze bijeenkomst heb je:
1. Kennis gemaakt met enkele sociale media tools en voorbeelden gezien hoe deze toe te passen in leer- en organisatieprocessen.
2. Inzicht in manieren om sociale media in te zetten bij het faciliteren.
3. Zicht op de competenties die je als facilitator nodig hebt om sociale media ondersteunend te laten zijn aan wat je nu al doet.
Benodigdheden: We vragen je om je eigen laptop!!! mee te nemen naar de bijeenkomst. Je zult je laptop nodig hebben bij het oefenen. Er is wifi aanwezig.

Datum en tijd: Donderdag 19 mei, 2011, van 13.00 – 17.00 uur
Locatie: Seats2Meat, Moreelsepark 65 (Hoog Catharijne, Kantoren Hoog Overborch, 2e etage) 3511 EP Utrecht. Zaalruimte: Back to Nature (4)
Routebeschrijving, zie: Link Seats2Meat Utrecht
Aantal deelnemers: Maximaal 20
Prijs: € 142,80 (incl. BTW) per deelnemer (inclusief het boek ‘En nu online’) .

Aanmelden: Via de website van IAF-Benelux: http://www.iaf-benelux.org/

Vragen over programma: Voor verdere vragen over het programma, neem contact op met Simon Koolwijk, e-mail. faccom@xs4all.nl of mobielnr. 06 106 24 575
Voorwaarden: Bij annulering tussen 7 dagen en 48 uur voor de bijeenkomst betaalt u 50 % van de kosten, bij annulering 48 uur of minder voor de bijeenkomst betaalt u 100 % van de prijs.

andere dienst